Warmtepomp en stroomverbruik: wat kost verwarmen met elektriciteit in België?

Een warmtepomp haalt het grootste deel van zijn warmte uit de lucht, de bodem of het grondwater en gebruikt elektriciteit alleen om die warmte op te pompen. Hoeveel stroom dat vraagt, hangt vooral af van je woning. In België is elektriciteit per kWh wel veel duurder dan gas — daarom loont het om de rekensom eerlijk te maken.

Van warmtevraag naar stroomverbruik

Het stroomverbruik van een warmtepomp bereken je met twee getallen: de warmtevraag van je woning (verwarming plus warm water, in kWh per jaar) en de SCOP, het seizoensrendement van de warmtepomp. Een SCOP van 3,5 betekent dat je gemiddeld over het jaar 3,5 kWh warmte krijgt voor 1 kWh elektriciteit.

Stroomverbruik = warmtevraag / SCOP. Je warmtevraag kun je afleiden uit je huidige gas- of stookolieverbruik: een gasverbruik van 12.000 kWh met een condensatieketel komt ongeveer overeen met 11.000 kWh warmte.

• Lucht-water: in de praktijk vaak een SCOP rond 3 tot 4, lager bij hoge watertemperaturen en strenge vorst.
• Bodem-water: stabieler rendement, want de bodem blijft ook in de winter op temperatuur, maar een hogere investering.
• Vloerverwarming of grote radiatoren laten een lage aanvoertemperatuur toe en geven een merkbaar hogere SCOP dan kleine radiatoren op 55 °C of meer.

Rekenvoorbeeld: warmtepomp tegenover gasketel

We vergelijken twee woningen. Voor elektriciteit rekenen we met ongeveer 0,30 euro per extra kWh (energie, variabele nettarieven, heffingen en btw, zonder vaste kosten). Voor aardgas nemen we rond 8 cent per kWh, het gemiddelde dat CallMePower in september 2026 voor Vlaanderen noemt.

De conclusie is nuchter: met de huidige Belgische prijsverhouding is een warmtepomp in een goed geïsoleerde woning ongeveer even duur in gebruik als gas, en in een matig geïsoleerde woning met hoge watertemperaturen zelfs duurder. Het omslagpunt ligt ongeveer waar de SCOP gelijk is aan de verhouding tussen stroom- en gasprijs, hier rond 3,5 tot 4.

Wat de balans wel doet kantelen: geen vaste gaskosten meer als je de gasaansluiting laat afsluiten, eigen zonnestroom, en slim sturen op goedkope uren. Bij een gezin met zonnepanelen kan een deel van het verbruik in het tussenseizoen, en het warm water in de zomer, rechtstreeks uit eigen productie komen. Die kWh kosten je alleen de gemiste injectievergoeding van enkele centen.

Vergelijk je met stookolie, of met een oude, niet-condenserende gasketel met een rendement van 75 à 80 %, dan valt de rekening wel duidelijk in het voordeel van de warmtepomp uit. En op termijn telt ook mee dat een woning met warmtepomp een beter EPC-label krijgt.

Capaciteitstarief: let op de piek

Een warmtepomp voor een woning vraagt doorgaans enkele kilowatt elektrisch vermogen. Veel toestellen hebben daarnaast een elektrisch bijverwarmingselement van 3 tot 9 kW dat bij strenge vorst of bij het opwarmen van de boiler aanslaat. Valt dat samen met koken of laden, dan stijgt je maandpiek snel.

Elke kW extra gemiddelde maandpiek kost met btw ongeveer 57 euro per jaar. Een warmtepomp die je gemiddelde piek met 2 kW verhoogt, kost dus rond 110 euro extra aan capaciteitstarief. Laat de installateur het bijverwarmingselement zo instellen dat het alleen in noodgevallen aanslaat.

Slim sturen op goedkope uren

Een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming is een grote warmtebuffer. Met een dynamisch contract kun je de warmtepomp 's nachts of rond de middag harder laten draaien en tijdens de dure avonduren wat terugschakelen. Hetzelfde geldt voor de warmwaterboiler, die je bij voorkeur overdag met zonnestroom opwarmt.

Houd het realistisch: de besparing zit alleen in de energiecomponent, en een warmtepomp die in de goedkope uren op vol vermogen draait, kan je piek verhogen. Hoe de beursprijzen per maand verlopen, zie je in het maandoverzicht.

Premies en investering

Via Mijn VerbouwPremie geeft de Vlaamse overheid een premie voor warmtepompen. Het bedrag hangt af van het type warmtepomp en je inkomenscategorie; lagere inkomens krijgen het meest. De bedragen en voorwaarden werden in 2026 aangepast, dus controleer ze vóór je een offerte tekent op de website van de Vlaamse overheid.

Vraag de installateur altijd om een berekening van de warmtevraag en de verwachte SCOP bij jouw aanvoertemperatuur. Een warmtepomp die te groot is, pendelt veel; een te kleine leunt te vaak op het elektrische element.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Vlaanderen.be – Mijn VerbouwPremie
• CallMePower – kWh-prijs België september 2026
• CallMePower – Gasprijs per kWh in België (2026)
• Vlaamse Nutsregulator – Capaciteitstarief

Meer artikels