Zonnepanelen zonder terugdraaiende teller: zo haal je er nog het meeste uit

Jarenlang gebruikten Vlaamse gezinnen het net als een gratis batterij: de teller draaide overdag terug en 's avonds weer vooruit. Met de digitale meter is dat voorbij. Zonnepanelen kunnen nog altijd renderen, maar de rekensom is anders: elke kWh die je zelf verbruikt, is veel meer waard dan een kWh die je op het net zet.

Hoe de terugdraaiende teller verdween

Met een klassieke meter werd je productie gewoon van je verbruik afgetrokken. Wie een installatie had die ongeveer evenveel produceerde als hij verbruikte, betaalde bijna niets voor energie. In ruil betaalde je een prosumententarief voor het gebruik van het net.

Vlaanderen wilde eigenaars van installaties van vóór 2021 vijftien jaar lang hun terugdraaiende teller laten houden, maar het Grondwettelijk Hof vernietigde die regeling in januari 2021. Sindsdien krijgt iedereen met zonnepanelen een digitale meter, die afname en injectie apart meet. Wie zijn installatie tussen 2014 en 2020 liet plaatsen, kon een investeringspremie aanvragen — volgens Test-Aankoop gemiddeld rond 1.500 euro — binnen zes maanden na de plaatsing van de digitale meter.

Het prosumententarief betaal je alleen zolang je nog een terugdraaiende teller hebt. Met een digitale meter betaal je gewone nettarieven op wat je afneemt, en het capaciteitstarief.

Wat levert injectie nog op?

Voor stroom die je op het net zet, krijg je een injectievergoeding van je leverancier. Volgens een vergelijking van Selectra lag die in Vlaanderen in september 2026 tussen 0,80 en 8,29 cent per kWh, gemiddeld 4,37 cent. Afgenomen stroom kost met nettarieven, accijns en btw al snel 30 cent of meer per kWh.

Met andere woorden: een kWh die je zelf verbruikt, bespaart je ongeveer zes tot zeven keer meer dan wat een geïnjecteerde kWh opbrengt. Met een dynamisch contract volgt de injectievergoeding de beursprijs, die op zonnige middagen onder nul kan zakken — dan kost injecteren je zelfs geld. Zie de uurprijzen bij Elektriciteitsprijs vandaag.

Rekenvoorbeeld: installatie van 4 kWp

In Vlaanderen brengt 1 kWp op een goed georiënteerd dak doorgaans zo'n 850–950 kWh per jaar op. Neem een installatie van 4 kWp met 3.600 kWh per jaar in een gezin dat 3.500 kWh verbruikt. Zonder extra inspanning verbruikt een gezin ongeveer 30–40 % van de productie meteen zelf. We rekenen met 35 %, een afnameprijs van 0,30 euro per kWh (zonder vaste kosten) en 4,37 cent injectievergoeding:

Stijgt het eigen verbruik naar 55 %, dan wordt het voordeel ongeveer 670 euro per jaar. Dat laat zien waar de winst nu zit: niet in meer panelen, maar in meer zelf verbruiken. De opbrengst van jouw dak bereken je met de tool Zoninstraling.

Zo verbruik je meer zelf

• Verschuif toestellen naar de middag: wasmachine, vaatwasser en droogkast met uitgestelde start. Wat ze verbruiken, zie je bij Huishoudtoestellen.
• Warm water met zonnestroom: een elektrische boiler of warmtepompboiler die overdag opwarmt, is een eenvoudige en goedkope buffer.
• Elektrische wagen: wie overdag thuis laadt, kan een groot deel van de productie benutten. Zie Elektrische wagen thuis laden.
• Thuisbatterij: verhoogt het eigen verbruik, maar is een grote investering. Reken ze door met je eigen cijfers voor je koopt.

Let daarbij op het capaciteitstarief: zolang de zon schijnt, verlaagt je eigen productie je afname, maar een bewolkt moment met veel toestellen tegelijk kan je maandpiek opdrijven.

Lonen nieuwe zonnepanelen nog?

Vaak wel, maar minder snel dan vroeger. De terugverdientijd hangt vooral af van je eigen verbruik overdag, de prijs van de installatie en je contract. Een kleinere installatie die beter bij je dagverbruik past, rendeert vaak beter per geïnvesteerde euro dan een groot dak vol panelen die vooral injecteren.

Vraag bij een offerte altijd een simulatie met een realistisch eigen verbruik — niet met 100 %.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Test-Aankoop – Einde van de terugdraaiende teller: wat nu?
• Selectra – Injectietarief in Vlaanderen 2026
• Selectra – Prosumententarief in Vlaanderen 2026
• PVGIS – Europese Commissie (JRC)

Meer artikels